Mobiel, wat speelt

Mobiele apps
Mobiele apps op een telefoon met touchscreen blijken in de praktijk veel mensen over de streep te trekken om meer met een mobiele telefoon te doen dan bellen en SMS'en. Mobiele apps zijn voor Mobiel wat het World Wide Web was voor de PC. Waarom apps het nu winnen van het mobiele WWW lijkt achteraf redelijk te verklaren. De in de smartphone geïntegreerde sensoren (GPS, camera, microfoon, touch interface, bewegingssensor) bieden veel bijzondere mogelijkheden. In tegenstelling tot mobiel web toepassingen benutten de Mobiele apps deze mogelijkheden optimaal en maken zeer gebruikersvriendelijke interfaces mogelijk. Apple heeft als eerste een mobiel platform in de markt gezet dat enthousiast ontvangen werd door een brede groep consumenten. Dit betrof niet alleen de iPhone zelf maar juist ook het achterliggende platform met het bijbehorende businessmodel. De telecom operator werd hierbij deels terzijde geschoven. Diverse concurrenten volgden het pad van Apple en zijn met name op basis van Google's Android ook veelal succesvol. Recent streeft Android het IOS platform zelfs voorbij voor wat betreft het aantal verkochte toestellen. Voor tablets geldt een soortgelijke ontwikkeling waarbij Apple dermate voor loopt op het Android kamp dat de dominantie van de iPad voor langere tijd verzekerd lijkt.

De diverse app stores genieten toenemende populariteit. Via de app store geld verdienen aan verkoop van apps of content is echter niet makkelijk. Dit is met name te wijten aan de vaak niet geringe ontwikkelkosten en de mondiale concurrentie. Ondanks de snelle groei van het aantal Android devices liggen de inkomsten op het IOS platform gemiddeld een factor 6 hoger dan die op het Android platform. Dit is voor een belangrijk deel te verklaren door het verschil in gebruikerspopulatie en de beschikbare betaalmogelijkheden (iTunes, Google checkout, ...).

Mobiel web
Mobiele apps staan in de picture maar hebben mobiel web niet volledig verdrongen. Het mobiel bezoek van bestaande websites groeit hard maar de site bezoeker wordt nog vaak teleurgesteld door gebrekkige interfaces en niet werkende onderdelen.. Een platform onafhankelijke browser benadering kan hier verbetering in brengen en leidt tot veel lagere ontwikkelingskosten dan voor apps voor de diverse mobiele platformen. Het verhogen van de gebruikersvriendelijkheid en het gebruik van web applicaties op tablets zal voor versnelling van de groei zorgen. Onder de noemer van HTML5 worden steeds meer actieve HTML en Javascript elementen gebruikt die de interactiviteit van de mobiele website sterk verbetert.

Realisatie
Diverse toolbouwers, van grote zoals Adobe met Flex en PhoneGAP, tot kleinere als het Nederlandse Service2media, zetten hun kaarten op het efficient ondersteunen van de diverse mobiele platformen tegelijk. Dit zou uitermate effectief zijn, indien de geboden features van de respectievelijke platformen voor het belangrijkste deel gelijk zouden zijn, zoals we dat voor het web zagen, én de doelgroep genoegen zou nemen met de "one size fits all" benadering. Echter met name Apple (IOS), en in mindere mate Google (Android) proberen zich met hun platformen telkens weer te onderscheiden van de rest, en ondersteunen dit ook direct in hun specifieke ontwikkeltools. Via patenten wordt nu hard gestreden voor het behoud van het onderscheid. Menige nieuws- of presentatie- app kan nog prima met een generiek tool gebouwd worden. Echter apps met een hogere ambitie ten aanzien van de UI of specifieke features zullen per platform ontwikkeld moeten worden.

Mark Zuckenberg gaf onlangs ruiterlijk toe dat hun mobiele ontwikkel strategie, met HTML5 als basis (zie ook PhoneGAP), een van de grootste fouten is geweest. "We need to have something at the highest quality level. The only way to get there is native. Native is the aproach we go with for IOS and Android going forward." [ Techcrunch, september 2012 ].

PhaseFour richt zich op native ontwikkeling, speciefiek per platform en probeert eventuele generieke delen in de backend services te houden. Apps worden efficient parallel ontwikkeld per platform, met behoud van optimale werking en flexibiliteit. Dit geldt zelfs voor iPad ten opzichte van iPhone apps. Beiden hebben een gelijke technische basis (IOS), echter het verschil in gebruikssituatie en het grotere scherm leiden vaak tot een afwijkend ontwerp voor de iPad app, maar wel met hergebruik van iPhone app onderdelen.

Mobiel & Bedrijf
Mobiel maakt IT beschikbaar op de werkvloer. Reeds jaren maakt de PC op het kantoor integraal onderdeel uit van de totale IT van een bedrijf. Nu maakt mobiel het mogelijk veel processen ook buiten het kantoor te koppelen aan centrale systemen. Dit betreft niet alleen toepassingen "on the road" maar juist ook op de werkvloer. In de bouw, in de zorg, bij de klant, zorgen laagdrempelige tablet applicaties voor snelle toegang tot informatie en terugkoppeling op maat. Hierbij wordt vaak dankbaar gebruik gemaakt van geïntgreerde functies als bijvoorbeeld camera en lokatiebepaling. Mobiel wordt niet alleen ingezet ter vervanging van de bestaande PC functies, maar juist steeds meer voor een heel scala aan nieuwe toepassingen.
PhaseFour heeft de kennis en ervaring om op nivo te sparren over mobiel in relatie tot uw bedrijfsprocessen.

Mobiel betalen
Mobiel betalen kan opgedeeld worden in twee groepen: betalen via de bestaande betaal terminal infrastructuur en betalen via internet betaaloplossingen. Op de eerste groep wordt met name ingezet door banken in samenwerking met telecomproviders en creditcard aanbieders, op de tweede door bedrijven als Paypal, Square, Currence (Ideal mobiel) en vooral vele kleinere innovatieve spelers. NFC oplossingen voor retail zitten al jaren in de pijplijn en zijn nog maar beperkt in de praktijk gebracht. Uitrol in Nederland en dan gelijk op serieuze schaal wordt nu in 2014 verwacht. Dit terwijl steeds meer internet betaaloplossingen toepassing vinden, ook voor retail, met en ook zonder gebruik van de credit card. Mobiel betalen initiatieven vormen een interessante smeltkroes met grote belangen. Op dit moment lijkt iTunes de succesvolste mobiel betalen toepassing. Paypal mobiel groeit snel en payment providers als bijvoorbeeld Adyen doen steeds meer mobiel. De bredere invoering van Ideal voor mobiel, zou wel eens een boost kunnen geven aan m-commerce toepassingen in Nederland.

Messaging
SMS werd vaak onderschat. Het was veruit de grootste ($ 130 mlrd omzet worldwide in 2009) en in veel opzichten de belangrijkste mobiele data toepassing. SMS heeft bijna 100% bereik en wordt in veel gevallen ervaren als "nearly telephatic". SMS is in Nederland op zijn retour en zal in belang snel verder afnemen. Applicaties als Whatsapp, Ping, XMS en iMessage van Apple zijn de opvolgers. Koppeling van apps met messaging en integratie van messaging in apps wordt nu steeds belangrijker.

Smartphones
Apple heeft de mobiele markt opgeschud en de iPhone op een bepaald moment tot het leidende mobiele platform gemaakt. Niet in aantallen maar wel in het gebruik van mobiel internet toepassingen. Voor een belangrijk deel is dit te danken aan de Apple app store met op de achtergrond het reeds eerder succesvolle iTunes. De leidende positie voor wat betreft marktaandeel is nu ruim overgenomen door Android op de smartphone en zelfs ook op tablets. Apple blijft wellicht voorlopig wel degene die het best verdient aan zijn mobiele platform, hetgeen in een bepaalde zin ook geldt voor de directe en indirecte omzet van derden, zoals uitgevers en ontwikkelaars. Overall is de bereidheid om te betalen voor apps, mede door de grote onderlinge concurrentie van aanbieders, aanzienlijk afgenomen. Verdienmodellen verschuiven naar freemium en het bieden van nieuwe toegevoegde waarde voor bestaande diensten of processen van bedrijven.

Update 17 mei IDC: Android device shipment share from 59% to 75% in year. iOS down from 23% to 17%. Windows 3rd in market with 3%. details

Update augustus: Android device shipment share up to 79%. iOS down to 13%. Windows 3rd in market with 3,7%. details

Tablets
Met de iPad overtrof Apple het succes van de iPhone, en wel een een 3 maal steilere groei curve. Van de recente dominatie van Apple is geen sprake meer. Het aandeel van Android is nu ook in de tablet markt dat van Apple voorbij geschoten.

IOS
Het Iphone Operating System is in een bepaalde zin nog leidend. Op de smartphone is Android groter naar installed base maar IOS geeft de richting aan, is het platform waarop het meeste geld verdiend wordt en waar de ontwikkelaars nog steeds primair op in zetten. Deze rol zal binnenkort ook door Android overgenomen kunnen worden vanwege het ondertussen zeer grote marktaandeel van Android.

Android
Android is het mobiele Operating Systeem, dat door Google ontwikkeld en in de markt gezet wordt. HTC, Motorola, Samsung, Sony Ericsson en nog een hele rij anderen noteren sterke groeicijfers met Android smartphones. In de US, maar ook daarbuiten, heeft de verkoop van Android telefoons die van iPhones overtroffen, en diverse marktonderzoekers zien Android, als het gaat om de aantallen, als de grote winnaar in de nabije toekomst. Binnenkort wordt het miljardste Android device geactiveerd.

Ook in de tablet markt is Android marktleider geworden.

Symbian
Nokia was jarenlang marktleider in het smartphone segment, met Symbian als Operating Systeem. De smart features werden echter beperkt gebruikt en door de massa niet gewaardeerd. Dit in combinatie met het sterk afnemende marktaandeel maakt het Symbian platform minder interessant voor ontwikkelaars dan iPhone en Android of Blackberry en wellicht het nieuwe Windows 8. Nu is Nokia in het smartphone segment weggevaagd door Apple en Google en resteert een marktaandeel van 3,5% met Windows...

Windows 8
Het aandeel van Windows Phone 7 was gedaald naar 4% (en later zelfs 2%) en was daarmee niet meer van belang te noemen. De deal van Nokia en Microsoft waarbij Nokia Windows als belangrijkste smartphone platform ging inzetten zou dit drastich moeten wijzigen. Hierdoor zou Windows tegengewicht kunnen gaan bieden aan de opmars van Android en naast IOS en Android in principe het derde relevante mobiel app platform worden. De eerste Windows Nokia toestellen worden nog redelijk goed ontvangen, maar hebben niet het zo verlangde succes gebracht. Het marktaandeel van windows blijft nog steken op 3,5%. En of Windows 8 wel de gewenste verandering gaat brengen, valt te bezien. De groei in procenten is aardig (>25%/yr), de absolute aantallen zijn relatief klein. Recent wordt met name in Europa meer vooruitgang gemeld, met name in het lagere prijssegment.

Blackberry
Was sterk in zakelijke markt en meer recent ook zeer populair onder jongeren, maar is aan de verliezende hand door het vervallen van de unieke positie met (flat fee) instant email en instant chat (Ping) als concurrentievoordeel. Op de huidige Android en iPhone smartphones is dit nu immers ook beschikbaar. De achterstand op de leidende app stores van Apple en Google lijkt niet meer in te lopen en daarmee lijkt het lot van het BB platform bezegeld.